Gõ phím, cầm điện thoại, mở cửa, bắt tay đồng nghiệp. Chỉ trong một buổi sáng, bàn tay đã chạm qua hàng chục bề mặt khác nhau. Vậy mà chưa đầy vài phút sau, chính bàn tay ấy lại vô thức đưa lên gãi cằm, dụi mắt, hoặc chống má khi suy nghĩ. Chạm tay lên mặt có hại không là câu hỏi nhiều người từng đặt ra, nhưng ít ai thực sự dừng lại để tìm câu trả lời rõ ràng. Câu chuyện không dừng ở việc đơn giản là mất vệ sinh. Nó liên quan trực tiếp đến những gì đang xảy ra trên bề mặt da mỗi ngày.
Bàn tay, nơi tiếp xúc với nhiều vi khuẩn hơn bạn nghĩ
Một nghiên cứu về hành vi con người từng ghi nhận trung bình một người chạm tay lên mặt khoảng 23 lần mỗi giờ. Con số này gây bất ngờ với chính người thực hiện hành vi, vì phần lớn diễn ra hoàn toàn vô thức. Trong khi đó, bàn tay lại là bộ phận tiếp xúc với môi trường nhiều nhất trong ngày, từ tay nắm cửa, bàn phím, tiền mặt, đến điện thoại di động, những vật dụng vốn không hề sạch như vẻ ngoài của chúng.
Điều gì xảy ra ngay khi bạn chạm tay lên mặt
Vi khuẩn và bụi bẩn được chuyển trực tiếp lên da
Mỗi lần chạm tay lên mặt, một lượng vi khuẩn nhất định từ tay sẽ bám lên bề mặt da. Với da khỏe mạnh, không có vết thương hở, phần lớn vi khuẩn này không gây hại ngay lập tức. Nhưng nếu da đang có mụn viêm, vết trầy nhỏ, hoặc lỗ chân lông giãn, đây chính là cơ hội để vi khuẩn xâm nhập sâu hơn, gây viêm nhiễm nặng hơn so với ban đầu.
Dầu thừa trên tay làm tăng nguy cơ bít tắc lỗ chân lông
Bàn tay cũng tiết dầu tự nhiên, dù ít hơn vùng chữ T trên mặt. Khi tay tiếp xúc với tóc, đồ ăn có dầu mỡ, hoặc mỹ phẩm, lượng dầu này càng tăng lên. Đưa tay lên mặt lúc đó không khác gì bôi thêm một lớp dầu thừa lên vùng da vốn đã đủ nhờn, khiến lỗ chân lông dễ bị bít tắc hơn.
Hậu quả nếu thói quen này lặp lại nhiều lần mỗi ngày
Một lần chạm tay lên mặt hiếm khi gây ra vấn đề gì rõ rệt. Nhưng khi thói quen này lặp lại hàng chục lần mỗi ngày, kéo dài suốt nhiều tuần, làn da sẽ dần phản ánh những tác động cộng dồn.
Mụn viêm xuất hiện nhiều hơn ở một số vị trí nhất định
Không phải ngẫu nhiên mà nhiều người hay nổi mụn ở cằm, hai bên má gần tai, hoặc trán, những vùng tay thường xuyên chạm vào khi suy nghĩ hoặc mệt mỏi. Vi khuẩn tích tụ dần theo thời gian, kết hợp với dầu thừa và bụi bẩn, tạo điều kiện lý tưởng cho mụn viêm phát triển ở đúng những vị trí đó.
Nguy cơ lây lan các vấn đề da khác
Ngoài mụn, việc chạm tay lên mặt còn có thể làm lây lan một số bệnh ngoài da như chốc lở, hoặc khiến tình trạng viêm da cơ địa trở nên nghiêm trọng hơn. Với người đang bị mụn cóc hoặc herpes môi, thói quen này còn có nguy cơ khiến tổn thương lan sang vùng da lành xung quanh.
Vì sao thói quen chạm tay lên mặt lại khó bỏ đến vậy
Đây là điều thú vị ít người để ý. Chạm tay lên mặt không hoàn toàn là thói quen xấu do bất cẩn, mà một phần bắt nguồn từ phản xạ tự nhiên của cơ thể. Các nhà nghiên cứu từng ghi nhận thai nhi đã có xu hướng đưa tay lên mặt ngay từ trong bụng mẹ. Hành vi này cũng liên quan đến cách con người điều hòa cảm xúc, đặc biệt trong lúc căng thẳng hoặc tập trung suy nghĩ.
Chính vì gắn liền với phản xạ vô thức, việc bỏ hẳn thói quen này gần như bất khả thi. Thay vào đó, cách tiếp cận thực tế hơn là giảm tần suất và hạn chế những thời điểm dễ gây hại nhất, chẳng hạn ngay sau khi tiếp xúc với bề mặt công cộng.
Một vài cách đơn giản để hạn chế thói quen này
Rửa tay thường xuyên hơn là bước cơ bản nhưng hiệu quả nhất. Với những công việc đòi hỏi ngồi bàn giấy cả ngày, có thể đặt sẵn dung dịch sát khuẩn tay ngay trên bàn làm việc để dùng bất cứ lúc nào cảm thấy cần thiết.
Một mẹo khác ít ai áp dụng: giữ tay luôn bận rộn với việc gì đó, như cầm một vật nhỏ khi suy nghĩ, thay vì để tay tự do di chuyển lên mặt theo quán tính. Với người hay chống cằm khi làm việc, việc chuyển sang tư thế ngồi thẳng lưng, tay đặt trên bàn, cũng giúp giảm đáng kể tần suất chạm tay lên mặt trong vô thức.
Xem thêm: Da mặt nổi mụn nhỏ li ti – nguyên nhân và cách khắc phục nhanh chóng
Chăm sóc da đúng cách để giảm rủi ro từ thói quen khó bỏ
Vì không thể loại bỏ hoàn toàn thói quen chạm tay lên mặt, việc hỗ trợ da kiểm soát dầu thừa và vi khuẩn từ bên ngoài trở nên cần thiết hơn. Nước hoa hồng Karmel dành cho da dầu, da hỗn hợp với thành phần witch hazel và tinh dầu tràm trà có khả năng kháng khuẩn nhẹ, hỗ trợ se khít lỗ chân lông và kiểm soát dầu, phù hợp dùng hàng ngày sau bước làm sạch để giảm bớt tác động từ những lần tay vô tình chạm lên mặt.
Chạm tay lên mặt có hại không, câu trả lời phụ thuộc vào tần suất và tình trạng da của mỗi người. Với làn da đang có mụn hoặc dễ kích ứng, mức độ ảnh hưởng sẽ rõ rệt hơn nhiều so với da khỏe mạnh. Bạn có thể tìm hiểu thêm các sản phẩm chăm sóc da phù hợp tại Karmel để xây dựng thói quen bảo vệ da toàn diện hơn mỗi ngày.